Kriza Tunizi-Libi

libiNdërkohë që Libia po bie në kthetrat e një lufte civile, Tunizianët po rrisin gjithnjë e më shumë kujdesin për fqinjët e tyre lindor, i cili me shumë gjasa do të bëhet një shtet i dështuar.

Në zgjedhjet e fundit presidenciale, asnjë kandidat nuk fitoi shumicën në raundin e parë, dhe për këtë arsye vendi do të mbajë zgjedhje të drejtuara nga njëri mes Moncef Marzouki-t, presidenti i përkohshëm, dhe Beji Caid Essebsi, lideri i Nidaa Tounes, në fund të dhjetorit. Fituesi do të mbetet në detyrë për pesë vjet dhe do të luajë një rol të rëndësishëm në formimin e politikës së jashtme tuniziane, siç e përcakton kushtetuta e re në nenin 77.

Në fillim të zgjedhjeve, ishte e qartë se siguria dhe mbrojtja figuronin dukshëm në platformat e kandidatëve, duke patur parasysh situatën kaotike në Libi. Dy gazetarë tunizianë u rrëmbyen nga milicia, ka përleshje të shpeshta kufitare dhe prania e grupeve terroriste në malet në kufirin Tunizi-Algjeri, kjo do të mbetet çështja me të cilën Marzouki dhe Essebsi sfidojnë njëri tjetrin.

Për pjesën më të madhe, Marzouki dhe Essebsi janë retorikë rreth tri çështjeve kryesore në qarqet e Libisë. Së pari, të sigurisë kufitare. Të dy kandidatët besojnë se si situata e sigurisë në Libi po përkeqësohet, shumë armë dhe terroristë do të hyjnë në Tunizi. Tunizianët besojnë se mungesa e një autoriteti të fortë qendror në Libi do të thotë se Tunizia duhet të mbajë barrën e mbrojtjes së kufirit. Ministria e brendshme e vendit ka zbuluar se mijëra të rinj tunizianë kanë aventura në Libi, disa u nënshtrohen trajnimit me qëllim të kryerjes së sulmeve në Tunizi, ndërsa të tjerët udhëtojnë për në Siri duke kaluar nga Turqia. Edhe udhëheqësi i grupit militant tunizian Ansar, Ebu Ayyad al-Tunisi, jeton në Libi. Grupi i tij është bashkëpjesëmarrës në vrasje politike dhe sulme kundër ushtarëve dhe forcave të sigurisë, dhe është zotuar të kryejë më shumë sulme pasi udhëheqësit e saj dhe anëtarët, kanë fituar mbështetje dhe mbrojtje në rajonin e trazuar të Libisë lindore.

Së dyti, kontrabanda. Ndërsa kontrabanda ka qenë prej kohësh i vetmi burim i të ardhurave për shumë banorë të qyteteve kufitare, fluksi i mallrave të rrezikshme dhe fitimprurës nga Libia, duke përfshirë drogën dhe armët, është bërë një burim shqetësimi për Tunizinë. Kontrabanda ka formuar një ekonomi paralele në Tunizi që është afërsisht sa gjysma e madhësisë së ekonomisë zyrtare tuniziane. Grupi Ndërkombëtar i Krizave lidh rritjen alarmante në kontrabandën e operacioneve të vakumit të sigurisë së majtë në prag të kryengritjes kundër regjimit të Ben Ali dhe kaosit që rezulton nga lufta e Libisë. Përveç të qenurit e paligjshme, kontrabanda fuqizon ekstremistët, ndaj të cilëve organet kufitare dhe doganore bëjnë një sy qorr gjatë lëvizjes së mallrave për në Tunizi.

Së treti, komuniteti libian refugjat në Tunizi. Sipas vlerësimeve zyrtare, rreth 1.5 milion Libianë shkuan në Tunizi në vitin 2011. Konflikti i vazhdueshëm në vend ka penguar shumë që të kthehen, dhe prania e tyre e vazhdueshme në Tunizi ka çuar në probleme që lidhen me sigurinë, integrimin, si dhe furnizimin e mallrave dhe të vendeve të punës . Më 4 nëntor, Ministria e Brendëshme lëshoi një dekret që ndalon libianët të organizohen në tubime apo aktivitete politike pa autorizim. Shkelësit e këtij ligji të ri mund të përballen me përjashtimin dhe dëbimin e menjëhershëm.

Në çdo rast, duket se Tunizia është e prirur për të punuar me partnerët perëndimorë dhe rajonalë për të luftuar çështjen e mprehtë libiane. Tunizia vazhdimisht inkurajon konsultime me amerikanët, algjerianët, egjiptianët, dhe evropianët për të gjetur një zgjidhje paqësore jo-ushtarake ndaj krizës. Dhe duke pasur parasysh klimën e tanishme, është e mundshme që presidenti i ri, qoftë Marzouki ose Essebsi, do të marrë të njëjtin kurs.

Ismail Dbara është një gazetar Tunizian dhe anëtar i Komitetit Ekzekutiv te Qendrës Tuniziane të Press Freedom. 

Përktheu : Gazmend Fekolli

Submit a comment