Partneriteti Serbi-NATO po bëhet më i fortë në të gjitha fushat

 

Vukašin Živković

Intervistë me gjeneral brigade Cesare Marinelli, shefi i Zyrës Ndërlidhëse të NATO-s në Beograd.

 

EWB: Si e shihni partneritetin midis Serbisë dhe NATO-s? Çka shihni si përfitimet kryesore të bashkëpunimit Serbi-NATO për të dy palët?

 

CM: Jam i lumtur të them se NATO dhe Serbia po thellojnë bashkëpunimin tonë praktik dhe partneriteti ynë po bëhet më i fortë në të gjitha fushat. NATO dhe Serbia kanë marrëdhënie të mira, me punë praktike të gjera dhe me një dialog politik në rritje që respekton plotësisht politikën serbe të neutralitetit ushtarak. Ne punojmë së bashku për përfitim reciprok dhe bashkëpunimi ynë ndihmon në sigurimin e sigurisë në Ballkan dhe në kontekstin më të gjerë ndërkombëtar.

EWB: Cilat ishin format më të suksesshme të bashkëpunimit? Çfarë shihen si fushat kryesore ku ky bashkëpunim mund të përmirësohet më tej?

CM: Marrëdhënia NATO-Serbi është reciprokisht e dobishme dhe e suksesshme në të gjitha fushat e bashkëpunimit. Sigurisht, si kudo, gjithnjë ka hapësirë ​​për përmirësim. Viti 2018 ishte shumë i suksesshëm. Këtë tetor u pa ushtrimi në terren i menaxhimit të pasojave të EADRCC-së “SRBIJA 2018”, ushtrimi më i madh i këtij lloji i organizuar ndonjëherë nga NATO. Qëllimi i ushtrimit ishte përmirësimi i ndërveprimit në operacionet ndërkombëtare të reagimit ndaj fatkeqësive dhe mendoj se kemi përmbushur qëllimin tonë.

 

Kohët e fundit ju mund të shihni REGEX, një mundësi e mbështetur nga NATO për një vend partner për të planifikuar një stërvitje nga fillimi në fund sipas kërkesave të tij të stërvitjes. Iniciativa REGEX përfshin një komb Partner që fton partnerët fqinjë në një stërvitje kombëtare, ndërsa NATO ofron mbështetje për punëtoritë e planifikimit të ushtrimeve. Të dhënat më të fundit në dispozicion tregojnë se Serbia dhe NATO kanë më shumë se 150 aktivitete të përbashkëta në vit.

 

EWB: Cilat janë pritjet tuaja lidhur me IPAP të ri midis Serbisë dhe NATO-s? Çfarë mendoni se do të jenë ndryshimet nga ajo e mëparshme?

CM: Siç e dini, Plani i Veprimit për Partneritet Individual (IPAP) i përfunduar në janar 2015 është një kuadër i pajtuar bashkërisht në të cilin një vend partner përcakton qëllimet e tij të reformës dhe fushat ku NATO mund të ofrojë ndihmë për të arritur këto qëllime. Ajo ndihmon në organizimin e bashkëpunimit dypalësh, duke siguruar që NATO dhe aleatët individualë mund të ofrojnë mbështetje për Serbinë në arritjen e qëllimeve të saj të reformës.

 

IPAP ofron një hap të rëndësishëm përpara në marrëdhëniet, duke lejuar NATO dhe Serbinë të thellojnë konsultimet e tyre politike dhe bashkëpunimin praktik. Në vitet e mëparshme, IPAP lejoi bashkëpunimin tonë të përparojë në shumë fusha dhe shpresojmë se do të vazhdojë në të njëjtën mënyrë.

 

EWB: Marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe NATO-s ishin disi të tensionuara për shkak të incidenteve më të fundit në Kosovë dhe interpretimeve të ndryshme të rolit të KFOR-it. Nga vijnë këto keqkuptime?

 

CM: Misioni i KFOR-it është i pastër dhe që është ruajtja e një ambienti të sigurt dhe të sigurt për të gjithë njerëzit dhe të gjitha komunitetet në Kosovë, në përputhje me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Përveç KFOR-it, forca të tjera profesionale dhe multietnike janë të gatshme merren me incidentet e mundshme të sigurisë në Kosovë. Ato u krijuan me mbështetjen e bashkësisë ndërkombëtare dhe luanin një rol të rëndësishëm në çdo situatë krize. KFOR-i është përgjegjësi i tretë i sigurisë në Kosovë, pas Policisë së Kosovës dhe EULEX-it.

Kur vjen puna te zhvillimi më i fundit në Kosovë, keqardhje që Parlamenti i Kosovës miratoi tre ligje që iniciojnë procesin e tranzicionit të Forcës së Sigurisë së Kosovës. Ky vendim është marrë pavarësisht shqetësimeve të shprehura nga NATO. Ndërkohë që tranzicioni i Forcës së Sigurisë së Kosovës është në parim një çështje që Kosova të vendosë, ne kemi bërë të qartë se ky veprim është i gabuar. NATO mbështet zhvillimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës nën mandatin e saj aktual. Me ndryshimin e mandatit, Këshilli i Atlantikut të Veriut tani duhet të rishqyrtojë nivelin e angazhimit të NATO-s me Forcën e Sigurisë së Kosovës.

 

NATO mbetet e angazhuar përmes KFOR-it për një mjedis të sigurt dhe të sigurt në Kosovë dhe për stabilitetin në Ballkanin më të gjerë Perëndimor. Megjithatë, të gjitha palët duhet të sigurojnë që ky vendim nuk do të rrisë më tej tensionet në rajon. Të gjithë aktorët politikë përgjegjës në rajon duhet të përqëndrohen në përparimin e reformave dhe në dialog. Më lejoni gjithashtu të theksoj rëndësinë e komunikimit të vazhdueshëm mes KFOR-it dhe Forcave të Armatosura Serbe, siç dëshmohet nga takimi i fundit midis komandantit të KFOR-it, gjeneralmajor Lorenzo D’Addario dhe Shefit të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Serbe, gjeneral-lejtnant Milan Mojsiloviç.

 

EWB: Pyetjet në lidhje me pasojat e bombardimeve të NATO-s të Serbisë në vitin 1999 janë ende një nga sfidat më të mëdha për bashkëpunimin Serbi-NATO dhe mbështetjen publike për të. Në maj të këtij viti, në Serbi u formua një komision parlamentar, i cili po hulumton pasojat e bombardimeve të NATO-s për shëndetin publik në Serbi dhe Kosovë. Cili është pozicioni i NATO-s në punën e këtij komisioni

 

CM: NATO merr seriozisht çështjet e shëndetit dhe mjedisit. Pas fushatës ajrore të vitit 1999, ne krijuam një komitet të NATO-s për të kuptuar sa më plotësisht implikimet e uraniumit të varfëruar. Deri më sot, asnjë nga vendet e NATO-s ose vendet partnere të vendosura në Kosovë nuk kanë gjetur lidhje midis ankesave shëndetësore të personelit të punësuar në Ballkan dhe uraniumit të varfëruar, dhe as kemi gjetur ndonjë kërcënim të radioaktivitetit për shëndetin e njeriut në vendet ku kemi testuar atje .

Dëshiroj t’ju kujtoj se municionet e uraniumit të varfër janë përdorur pothuajse ekskluzivisht në Kosovën perëndimore dhe jugore, dhe vetëm në disa vende në Serbinë jugore. Do t’ju desha t’ju referoj edhe raporteve të Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara (UNEP) për uraniumin e varfëruar në rajon, i cili tregoi se rreziqet e ekspozimit të personelit të NATO-s në uranium të varfëruar janë “të papërfillshme”.

 

EWB: Kancelarja gjermane Merkel dhe presidenti francez Macron njoftuan kohët e fundit një nismë për të formuar një “Ushtri Evropiane”. Çfarë mendoni se do të krijojë themelimi i saj për arkitekturën e sigurisë të Ballkanit Perëndimor dhe rolin e NATO-s në rajon?

 

CM: Projektet si mobiliteti ushtarak, Fondi Evropian i Mbrojtjes, PESCO, të gjitha këto mund të kontribuojnë në ndarjen më të drejtë të barrës brenda NATO-s. Ajo mund të plotësojë NATO-n, të ndihmojë në zhvillimin e aftësive të reja të NATO-s, dhe të adresojë fragmentimin e tregut evropian të mbrojtjes. Pra, kjo është diçka që Sekretari i Përgjithshëm ka mirëpritur shumë herë.

 

Por Sekretari i Përgjithshëm ka qenë po aq i qartë për faktin se përpjekjet e BE-së nuk duhet të konkurrojnë me NATO-n, nuk duhet të dyfishojnë NATO-n, sepse NATO mbetet themeli i sigurisë evropiane. Duhet të kujtojmë se pas Brexit 80% e shpenzimeve të mbrojtjes së NATO-s do të vijnë nga aleatë të NATO-s jo-BE. Dhe tre nga katër grupet luftarake që kemi vendosur në pjesën lindore të Aleancës, në vendet baltike dhe në Poloni, do të udhëhiqen nga aleatë jo-BE.

Gjithashtu, gjeografia ka rëndësi. Norvegjia në veri, Turqia në jug dhe Kanadaja, SHBA dhe MB në perëndim janë të rëndësishme për sigurinë evropiane. Pra, gjeografia dhe paraja, këto janë fakte të cilat nuk mund t’i injorojmë.

 

Përktheu: Jona Koprencka

Submit a comment