Gjykimi i NSU: Çfarë do të ndodhë më pas në luftën e Gjermanisë kundër racizmit?

MUHAMMED ALI UÇAR

Grupi terrorist nacionalist Underground (NSU), i krijuar nga një grup ekstremist i djathtë, vrau 10 njerëz mes viteve 2000 dhe 2007. Procesi gjyqësor zgjati pesë vjet dhe gjykata njoftoi vendimin e saj më 11 korrik 2018 gjatë sesionit të 438-të. Vendimi i gjykatës tërhoqi reagime nga të afërmit e atyre që u vranë nga NSU. Familjet e viktimave u mblodhën para gjykatës për të protestuar ndaj vendimit. Çfarë ishte aq shqetësuese për familjet e atyre që u vranë? Pse familjet e viktimave protestuan para gjykatës?

NSU është një organizatë neo-naziste që synon një Gjermani pa emigrantë. Gjykata shpalli Beate Zschäpe fajtor për 10 vrasje dhe [duke qenë] anëtar i një organizate terroriste e dënoi atë me burgim të përjetshëm. Sipas ligjit gjerman, burgimi i përjetshëm mund të hiqet pas 15 vjetësh burgim. Katër persona të tjerë morën dënime të thjeshta burgimi, 2.5 deri në 10 vjet. Ky vendim përfaqëson një turp kombëtar për Gjermaninë me kancelaren gjermane Angela Merkel duke thënë se “rasti nuk ka përfunduar për mua”. Merkel gjithashtu mbajti një ceremoni në vitin 2012 për të përkujtuar viktimat e NSU-së dhe u premtoi familjeve të viktimave të zbulonin sfondin e çështjes dhe të ndiqnin të gjitha aspektet e rastit.

Rasti NSU është rasti më i gjatë dhe më i përbuzur në historinë gjermane në periudhën pas Luftës së Dytë Botërore. Për shkak se themeluesit e NSU-së Beate Zschäpe, Uwe Bohnhard dhe Uwe Mundlos vranë tetë vetë me të njëjtën armë, kryen dy sulme me bomba dhe 15 vjedhje bankash, nuk ishin kapur për gati një dekadë dhe për këtë dyshoheshin se ishin të lidhur me inteligjencën gjermane.

A është NSU një organizatë ku vetëm tre të njohurit e së djathtës ekstreme u bashkuan dhe masakruan njerëz të rastit? Me sa duket kjo është ajo që gjykata beson! Megjithatë, duke pasur parasysh historinë e Gjermanisë dhe teknologjinë që ka, nuk duket e mundur. Si mundet shteti, i cili i dha peshë inteligjencës pas Luftës së Dytë Botërore, të mos i hapte sytë organizatave neonaziste dhe të parandalonte vrasjen e 10 vetëve nga tre të njohurit?

Kanë kaluar pothuajse 10 vjet që nga koha e fundit e vrasjeve të NSU dhe përgjigja ndaj këtyre pyetjeve, të cilat shumë njerëzve nuk i interesojnë në Gjermani, përveç disa aktivistëve dhe familjeve të viktimave, është fshehur në kronologjinë e rastit.

Enver Şimşek ishte pronar i një stalle të luleve të lëvizshme në Schluchtern, Hessen. Ai u qëllua me armë në 9 shtator 2000 në Nürnberg. Ai ishte viktima e parë e një serie vrasjesh të kryera nga NSU. Ekipi i policies, përgjegjëse për hetimin e incidentit, e hetoi rastin në kontekstin e krimit të organizuar dhe e ndoqën familjen dhe të afërmit e Simimekut dhe mbikëqyrte thirrjet e tyre telefonike. Policia dyshoi se Şimşek mund të ketë qenë vrarë nga mafia për arsye të ndryshme. Gjatë hetimit, familja e Simimek u trajtua si e dyshuar.

Megjithatë, katër vrasje ndodhën 11 muajt e ardhshëm. Elementi më strikt i vrasjeve ishte arma e përdorur nga vrasësit, ishte e njëjta armë e përdorur në nëntë vrasjet e para. Por policia nuk ishte në gjendje të gjente askënd që kishte përdorur këtë armë. Pas çdo vrasjeje, policia u përpoq ta lidhë krimin me krimet e kryera nga mafia dhe tregtarët e drogës; ata po ndiqnin dhe diskutonin familjet e viktimave duke i trajtuar ata si të dyshuar.

Shtypi minimizoi incidentet duke përdorur terminin “Dönermorde – vrasjet e kebabëve” dhe madje i përshkroi në mënyrë racore vrasjet. Deklarata e Dönermorde u zgjodh nga Instituti i Studimeve të Gjuhës Gjermane si shprehja më e keqe e vitit 2011, por nuk e ndryshoi qasjen e shtypit gjerman në injorimin e motiveve neonaziste prapa vrasjeve dhe përdorimit të gjuhës raciste në raportimin e tyre.

Një tjetër pikë e rëndësishme në sulmet e NSU ishte vrasja e İsmail Yaşar, i cili u vra në Nurnberg më 9 qershor 2005 dhe ishte viktima e gjashtë e NSU. Kjo ishte vrasja e tretë e kryer me të njëjtën armë në Nürnberg dhe vrasja e parë që kishte dëshmitarë okularë. Dëshmitarët okularë thanë se panë dy njerëz në një biçikletë kur ndodhi vrasja. Dëshmitarët okularë njihnin një nga dy njerëzit dhe vunë në dukje se ai ishte i njejti person në regjistrimet e bombave në një rajon të banuar nga turqit në Këln, një vit para kësaj vrasjeje. Policia dhe shtypi nuk e shohin rastin si një sulm racist, por shumë prej tyre pohuan se vrasja ndodhi për shkak të lidhjeve “mafioze dhe droge” të Yaşarit, siç është rasti i viktimës së parë Şimşek. Pavarësisht nga raportet e dëshmitarëve okularë, policia, që zhvilloi hetimin, nuk i lidhi dot mes sulmeve me bomba dhe vrasjes së Yasarit.

Viktima e fundit e vrasjeve serike të NSU ishte Halit Yozgat. Yozgat, pronar i një internet kafeneje, u vra në vendin e tij të punës. Në kohën e vrasjes, Andreas T. i cili supozohet të jetë një agjent gjerman i inteligjencës ishte në kafene. Andreas T. njihej si “nazisti i vogël” në qytetin ku ai jetonte ndërsa ishte adhurues i Adolf Hitlerit dhe i nazistëve. Ai tha se nuk e pa vrasjen, por më vonë u zbuluan regjistrimet e një telefonate midis Andreas T. dhe zyrës së inteligjencës së Hessenit. Një person nga zyra e inteligjencës së Hessenit tha Andreas T., “Unë i them të gjithëve: Nëse e dini që diçka e tillë ndodh, atëherë lutemi mos shkoni atje”.

Kjo thirrje telefonike pas vrasjes së Yozgatlı tregon se Andreas T. po punonte për inteligjencë dhe ishte i vetëdijshëm për vrasjen. Nga ana tjetër, njëri prej trios NSU, Uwe Mundlos, i cili ka kryer vrasjet, ka punuar nën një emër të rremë në një kompani të shërbimit të ndërtimit në pronësi të neonazistit Ralf Marschner mes viteve 2000 dhe 2002. Mendohet se Uwe Mundlos ishte duke punuar për inteligjencës si një informator nga ai rajon me një pseudonim dhe transmetimin e informacionit në agjencinë e inteligjencës. Si tjetër mund të punojë një person i zakonshëm për një firmë me emër të rremë?

Uwe Bohnhard dhe Uwe Mundlos, anëtarë të NSU, u gjetën të vdekur në një karvan pas një grabitje bankare më 4 nëntor 2011 dhe u pohua se ata kryen vetëvrasje. Sidoqoftë ka ende skepticizëm në lidhje me atë nëse “vetëvrasjet” ishin të vërteta apo jo. Beate Zschäpe pothuajse kurrë nuk foli gjatë gjykimit dhe nuk dha ndonjë hollësi relevante.

Familjet e viktimave, komiteti i NSU Watch dhe komuniteti nuk ishin të kënaqur me dënimet dhe se vetëm një person u dënua me burgim të përjetshëm, ndërsa katër të tjerët morën dënime të buta.

Është e nevojshme për të dhënë një vend të veçantë këtu për fjalët e Merkelit “rasti nuk mbaroi për mua”. Merkel nuk e pranon rezultatin e rastit dhe duket se ka një vullnet “të tejkalojë” Merkelin. A mund të ndodhë që disa në Gjermani kanë filluar të rritin ndjenjat ekstreme të së djathtës që nga fillimi i viteve 2000 për të ndezur ksenofobinë? Sulmet e dyfishta të kullës më 11 shtator në SHBA u përdorën për të krijuar kundështitë kundër emigracionit dhe anti-muslimanëve në një shkallë globale, duket se NSU u përpoq të përshkallëzonte kundershtite e emigrantëve në Gjermani.

Rasti NSU duhet të jetë një pikë kthese për të luftuar racizmin institucional pavarësisht nga të gjitha të panjohurat lidhur me sfondin e rastit. A do të ketë një luftë kundër racizmit institucional apo jo? A do të përmbushet premtimi i Kancelares Merkel lidhur me vrasjet? Kujtoj viktimat e NSU me gjithë respektin e duhur.

Përktheu: Jonilda Zaimaj

Submit a comment