“Ari blu” mund të shpëtojë Afrikën

DANIELE BELLOCCHIO

Dhe nëse e ardhmja e Afrikës do të ishin ujërat që e lagin atë dhe kalojnë në të? Kjo është pyetja më e madhe që vitin e kaluar i pa shtetet afrikane, ekonomistët, entet private dhe organizatat sektoriale të përballen me njëra-tjetrën. Tryeza të rrumbullakëta dhe forume që lidhen me “ekonominë blu” karakterizuan vitin 2018, sepse, siç deklaroi edhe Bashkimi Afrikan, uji mund të jetë kufiri i ri i rilindjes.

Në të vërtetë, ekonomia blu nuk kufizohet vetëm në peshkim dhe turizëm, por gjithashtu përfshin nxjerrjen, transportin dhe energjinë dhe ka të bëjë me liqene, lumenj dhe mbi të gjitha detet.

Kontinenti afrikan është i rrethuar nga deti, 38 nga 54 shtetet janë bregdetare dhe brigjet e Afrikës janë të lagura nga Oqeani Atlantik, Paqësori, detet indiane dhe dete strategjike dhe ekonomikisht të vlefshme si Deti i Kuq dhe Deti Mesdhe.

Bregdetet afrikane janë më shumë se 31 mijë kilometra, zonat detare nën juridiksionin Afrikan, sipas Kombeve të Bashkuara, arrijnë në 13 milion kilometra. Gjithmonë duke folur përmes numrave, është e nevojshme të kuptohet shkalla e potencialit të ujit të Afrikës, për të nënvizuar se zonat e liqeneve afrikane mbulojnë 240 mijë kilometra katrorë dhe pellgjet lumore ndërkufitare që ndikojnë 64% të sipërfaqes së tokës kontinentale.

Pas viteve të indiferencës ndaj këtij thesari, tani Afrika po shikon me vëmendje rritjes së furnizimit me ujë dhe, për të kuptuar se cilat burime dhe pasuri uji mund t’u ofrojë shteteve afrikane, mjafton të arrim në konsideratë se, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, energjia e rinovueshme në oqeane ka potencialin për të përmbushur deri në 400% të kërkesës aktuale për energji në botë.

Për më tepër, edhe tani një industri e re e minierave në det të hapur po merr formë në Namibi për nxjerrjen e diamanteve. Dhe kështu, ndërsa depozitat janë të varfëra në kontinent, ekspertët shohin një det shumë të ndritshëm në brigjet e Afrikës jugore. Për të realizuar potencialin e ujërave afrikane, mund të konsiderohet Mauritius, një nga Shtetet më të vogla Afrikane, i cili megjithatë ka një sipërfaqe uji me përmasat e gjithë Afrikës së Jugut dhe është e pasur me minerale, naftë dhe gaz.

Dhe nuk ka mbaruar, sepse Kenia, e cila sot po vuan humbje serioze në sektorin bujqësor, është midis vendeve afrikane që po zhvillojnë strategji për integrimin e ekonomisë blu në planin e saj ekonomik kombëtar së bashku me Tanzaninë, Mauritius, Komoret, Madagaskarin, Sejshellët dhe Afrikën e Jugut. Dhe shteti i fundit në planin zhvillimor kombëtar, i quajtur Operacioni Phakisa, ka përfshirë gjithashtu ekonominë blu siç pritet të krijojë një milion vende të reja pune deri në vitin 2030 dhe do të shtojë rreth 13 miliardë dollarë në ekonominë e vendit.

A jeni gati për një ndryshim të kursit që do t’i udhëheqë vendet afrikane për të investuar në ujëra për të ringjallur situatën e vështirë ekonomike? Përgjigjja është jo. Ose të paktën, jo ende. Vullneti dhe interesi për ndryshim janë atje, dhe prova është Konferenca për ekonominë e qëndrueshme blu, e cila do të organizohet së bashku nga Kenia dhe Kanadaja në Nëntor, në Nairobi, gjatë së cilës shpresohet se do të promovohet një axhendë për shfrytëzimin e qëndrueshëm të oqeaneve, deteve, lumenjve dhe liqeneve.

Dhe fakti që Bashkimi Afrikan ka nisur strategjinë e integruar detare, e cila synon të sigurojë një program të gjerë ndërhyrjesh për mbrojtjen dhe shfrytëzimin e qëndrueshëm të burimeve detare Afrikane, është një shenjë e rëndësishme e vullnetit Afrikan dhe jo vetëm, për të lëvizur drejt ujërave.

Por dritëhije dhe të panjohura ende mbeten. Frika para së gjithash lidhet me qëndrueshmërinë mjedisore, mungesën e të dhënave të përdorshme, rrezikun e korrupsionit që prekin vendet afrikane dhe gjithashtu disponueshmërinë e burimeve të kombeve afrikane për të trajtuar ndërhyrjet që prekin zonat e mëdha të territorit të tyre.

Në këtë drejtim, në muajin qershor, në Londër u organizua Forumi për Ekonominë Blu në Afrikë, ku politikanët dhe bizneset u takuan për të nxjerrë një rrugë për të ndjekur dhe atë që deklaroi Paul Holthus, presidenti dhe CEO i Ëorld Ocean Council, ishte: “Para së gjithash, një mjedis operacional i bazuar në siguri, sundim të ligjit dhe një sërë politikash zbatuar dhe aplikuar si një strukturë themelore. Ekzistojnë qartë disa sfida të rëndësishme në lidhje me: peshkimin e paligjshëm dhe të parregulluar, piraterinë në lidhje me dërgesat dhe çështjet që lidhen me naftën dhe gazin. Duke prekur këto probleme është thelbësore për të ardhmen e ekonomisë blu së Afrikës”. Dhe kështu, Afrika ka para një takim që nuk mund të humbasë dhe një bast që nuk mund të dështojë: të ngrejë vendin e saj falë ujit.

Përktheu: Jonilda Zaimaj

Submit a comment